Reyon Düzeni: Satış Artıran Raf Yerleşimi Rehberi

Reyon Düzeni Nedir?

Reyon düzeni, ürünlerin mağaza içinde doğru yer, doğru sıra ve doğru görsel hiyerarşi ile konumlandırılmasıdır. Amaç yalnızca estetik değil; müşteri akışını yönlendirmek, ürün görünürlüğünü artırmak ve satış performansını maksimize etmektir.

Modern perakendede reyon düzeni, merchandising, mağaza içi uygulama ve Perfect Store stratejisinin temel bileşenidir.

Reyon Düzeni Neden Önemlidir?

Doğru kurgulanmış bir reyon düzeni:

• Ürün bulunabilirliğini artırır (On-Shelf Availability)
• Müşteri dikkatini doğru ürünlere yönlendirir
• Satın alma kararını hızlandırır
• Sepet büyüklüğünü artırır
• Mağaza içi navigasyonu kolaylaştırır
• Promosyon performansını yükseltir

Perakende araştırmalarına göre göz hizasına taşınan ürünlerde satış %20-30 artabilir.

Reyon Düzeni Türleri

Reyon yerleşim modeli, müşterinin mağazada nasıl hareket edeceğini ve hangi ürünleri göreceğini belirler. Doğru düzen; alan verimliliğini, ürün görünürlüğünü ve alışveriş deneyimini doğrudan etkileyerek satış performansını artırır.

Grid (Izgara) Düzeni

Süpermarketlerde en yaygın düzendir. Paralel koridorlar ile müşteri tüm mağazayı sistematik gezer. Alan verimliliği yüksektir.

Loop (Halka) Düzeni

Müşteri mağaza içinde belirli bir rotayı takip eder. Büyük mağazalar ve yapı marketlerde kullanılır. Ürün maruziyetini artırır.

Free-Flow (Serbest Akış) Düzeni

Butik ve premium mağazalarda kullanılır. Daha doğal ve keşif odaklı alışveriş deneyimi sunar.

Reyon Düzeni Nasıl Planlanır?

Etkili bir reyon düzeni; müşteri davranışı, satış verisi ve kategori stratejisinin birlikte planlanmasıyla oluşturulur. Amaç yalnızca ürün yerleştirmek değil, müşteriyi yönlendiren ve satış üreten bir raf yapısı kurmaktır.

1. Müşteri Akışı (Customer Flow & Store Zones)

Mağaza içindeki hareket yoğunluğu analiz edilerek alanlar üçe ayrılır:

• Hot Zone: En yüksek trafik. Yeni ürünler, promosyonlar ve yüksek marjlı SKU’lar yerleştirilir.
• Warm Zone: Orta trafik. Ana kategori ürünleri konumlandırılır.
• Cold Zone: Düşük trafik. Temel / zorunlu ürünler veya destek kategoriler bulunur.

Doğru zone kullanımı, müşterinin mağaza içinde daha fazla alan gezmesini sağlar ve ürün keşfini artırarak satışları yükseltir.

2. Göz Hizası Kuralı (Eye Level = Buy Level)

Alışveriş davranışı gösterir ki müşteriler en çok göz hizasındaki ürünleri fark eder ve satın alır.

• Göz hizası → En çok satan ve stratejik ürünler
• El hizası → Orta performanslı ürünler
• Alt raflar → Stok / düşük hareketli SKU’lar
• Üst raflar → Düşük öncelikli veya büyük hacimli ürünler

Doğru raf yüksekliği yönetimi, satış dönüşümünü doğrudan etkiler.

3. Kategori Mantığı (Category Logic & Basket Building)

Ürünler yalnızca benzer oldukları için değil, birlikte satın alınma davranışına göre yerleştirilmelidir.

• Tamamlayıcı ürünler birlikte konumlandırılır (cross-merchandising)
• Ana ürün → destek ürün → impulse ürün zinciri oluşturulur
• Bu yaklaşım sepet büyüklüğünü (basket size) ve ortalama harcamayı artırır

Kategori bazlı yerleşim, reyonun “satış makinesi” gibi çalışmasını sağlar.

4. Görsel Hiyerarşi ve Raf Stratejisi

Raf üzerinde görsel algı, satın alma kararını doğrudan etkiler. Etkili bir hiyerarşi şu sıraya göre kurulur:

• Büyük → küçük ürün blokları
• Premium → standart ürün yerleşimi
• Yeni → mevcut ürün sıralaması
• Marka bloklama (brand blocking) ile raf bütünlüğü

Bu yapı müşterinin ürünü daha hızlı fark etmesini sağlar ve karar süresini kısaltır.

5. Alan Verimliliği (Space Productivity & SKU Optimization)

Reyondaki her santimetre satış üretmelidir. Bu nedenle:

• Düşük performanslı SKU’lar azaltılır (SKU rationalization)
• Facing sayısı satış verisine göre belirlenir
• Raf alanı, satış katkısına göre dağıtılır (space-to-sales ratio)
• Yüksek hacimli ve hızlı dönen ürünlere daha fazla alan verilir

Alan verimliliği optimize edildiğinde raf, yalnızca düzenli değil maksimum satış üreten bir yapıya dönüşür.

Görsel Merchandising ve Ürün Sunumu

Görsel merchandising (visual merchandising), mağaza içi algıyı yönlendirerek müşterinin satın alma kararını doğrudan etkiler. Doğru görsel sunum, ürünün fark edilmesini hızlandırır, karar süresini kısaltır ve satış dönüşümünü artırır.

Renk Kontrastı ve Görsel Bloklama
Kontrast renk kullanımı dikkat çeker, marka bloklama (brand blocking) ise raf bütünlüğü oluşturarak ürün görünürlüğünü artırır.

Aydınlatma Kullanımı (Lighting Strategy)
Doğru aydınlatma, ürünün kalite algısını güçlendirir ve premium hissi yaratır. Özellikle kozmetik, elektronik ve premium kategorilerde satış etkisi yüksektir.

Simetri ve Düzen Algısı
Simetrik yerleşim, düzenli ve güven veren bir raf görünümü oluşturur. Bu, müşterinin ürüne yaklaşımını olumlu etkiler.

Odak Noktaları (Focal Points)
Görsel odak alanları, müşterinin dikkatini belirli ürünlere yönlendirir. Yeni ürünler, promosyonlar ve yüksek marjlı SKU’lar için kritik bir araçtır.

Bilgi + Görsellik Dengesi
Özellikle teknik veya karmaşık ürünlerde doğru görsel sunum, ürünün anlaşılmasını kolaylaştırır ve satın alma kararını hızlandırır.

Doğru uygulanan görsel merchandising, reyonu yalnızca düzenli hale getirmez; müşteriyi yönlendiren ve satış üreten bir satış alanına dönüştürür.

Planogram Nedir ve Neden Kritiktir?

Planogram, ürünlerin rafta nasıl yerleşeceğini belirleyen veri temelli raf planıdır.

Planogram sayesinde:

• Raf payı (Shelf Share) korunur
• Marka görünürlüğü standartlaşır
• Stok boşlukları azalır
• Promosyon uygulaması tutarlı olur
• Mağazalar arası standart sağlanır

Planogram uyumu yüksek olan mağazalarda satış performansı belirgin şekilde artar.

📊 Reyon düzeniniz satışa dönüşüyor mu?

Planogram ve raf performansını anlık izleyin.
FieldPie demosu planlayın, reyon yönetimini veriyle yönetin.

Reyon Performansı Nasıl Ölçülür?

Profesyonel perakendede reyon düzeni yalnızca görsel olarak değerlendirilmez; ölçülür, analiz edilir ve optimize edilir. Doğru KPI’lar, reyonun gerçekten satış üretip üretmediğini ortaya koyar ve hangi noktada aksiyon alınması gerektiğini gösterir.

Kritik Reyon KPI’ları

OSA (On-Shelf Availability) – Raf Doluluk Oranı
Ürünün rafta bulunma yüzdesini gösterir. Düşük OSA, doğrudan satış kaybı anlamına gelir ve stok, sipariş veya replenishment süreçlerinin gözden geçirilmesini gerektirir.

Shelf Share – Raf Payı
Markanın kategori içindeki raf alanı oranıdır. Yüksek shelf share genellikle daha yüksek görünürlük ve satışla ilişkilidir. Düşüş, rakip baskısına veya yanlış planograma işaret eder.

Planogram Compliance – Planogram Uyum Oranı
Mağazadaki gerçek raf düzeninin planlanan yerleşime ne kadar uyduğunu gösterir. Düşük uyum, görünürlük kaybı ve satış düşüşüne neden olur.

Sales per Facing – Raf Yüzü Başına Satış
Her facing’in ne kadar satış ürettiğini ölçer. Düşük performanslı SKU’lar veya yanlış alan dağılımı bu metrikle tespit edilir.

Out-of-Stock Rate – Stokta Yok Oranı
Rafın boş kalma sıklığını gösterir. Yüksek oran, hem satış kaybı hem de müşteri memnuniyetsizliği yaratır.

Conversion Rate – Raf → Satış Dönüşümü
Reyonda görülen ürünlerin ne kadarının satın alındığını gösterir. Düşük dönüşüm, yerleşim, fiyat, görünürlük veya kategori stratejisi sorununa işaret edebilir.

Promo Lift – Promosyon Satış Artışı
Promosyon dönemindeki ek satış katkısını ölçer. Promosyonun gerçekten değer üretip üretmediğini anlamak için kritik bir metriktir.

En Yaygın Reyon Düzeni Hataları

Reyon düzeni yalnızca yerleşim değil, satış performansını doğrudan etkileyen stratejik bir konudur. Aşağıdaki hatalar, çoğu mağazada fark edilmeden satış kaybına neden olur:

Aşırı SKU (Over-Assortment) → Raf Karmaşası
Fazla ürün çeşidi, görsel dağınıklık yaratır ve müşteri kararını zorlaştırır. Sonuç: Düşük dönüşüm ve satış kaybı.

Yanlış Kategori Yerleşimi
Birlikte satın alınan ürünlerin ayrı konumlandırılması cross-sell fırsatlarını azaltır ve sepet büyüklüğünü düşürür.

Göz Hizasının Yanlış Kullanımı
Stratejik veya yüksek marjlı ürünlerin alt raflarda kalması, görünürlüğü ve satış potansiyelini düşürür.

Stok Boşlukları (Out-of-Stock)
Boş raflar, doğrudan satış kaybı ve müşteri memnuniyetsizliği yaratır. Ayrıca rakip markaya yönelme riskini artırır.

Planogramın Uygulanmaması
Planlanan yerleşimin mağazada korunmaması; shelf share, görünürlük ve satış performansını zayıflatır.

Promosyon Ürünlerinin Yanlış Konumlandırılması
Promosyon ürünlerinin düşük trafikli alanlarda kalması, beklenen satış artışının gerçekleşmemesine neden olur.

Hot Zone’un Verimsiz Kullanımı
En yoğun trafik alanlarının düşük performanslı ürünlerle doldurulması, en büyük satış fırsatının kaçırılması anlamına gelir.

Bu hatalar çoğu zaman küçük görünse de doğrudan satış, görünürlük ve kategori performansı kaybına yol açar. Düzenli saha kontrolü, planogram takibi ve KPI izleme ile bu riskler minimize edilir.

Reyon Düzeni ve Perfect Store Bağlantısı

Perfect Store yaklaşımının temel bileşenlerinden biri doğru reyon düzenidir.

Doğru uygulandığında:

• Ürün bulunabilirliği artar
• Görünürlük standartlaşır
• Promosyon uyumu sağlanır
• Mağaza performansı ölçülebilir hale gelir

Bu nedenle reyon düzeni sadece operasyon değil, stratejik bir mağaza içi uygulama disiplinidir.

Modern Perakendede Dijital Reyon Yönetimi

Yeni nesil perakendede teknoloji kritik rol oynar:

• AI destekli raf tanıma (Image Recognition)
• Otomatik planogram kontrolü
• Gerçek zamanlı raf izleme
• Veri odaklı merchandising
• Dijital saha denetimi

Bu sistemler manuel hataları azaltır ve operasyonu ölçeklenebilir hale getirir.

Sonuç

Doğru reyon düzeni; görünürlük, bulunabilirlik ve satış performansını birlikte optimize eder. Planogram, müşteri akışı ve veri takibi olmadan sürdürülebilir başarı mümkün değildir.

FieldPie ile reyon yönetimini ölçülebilir hale getirin:

• Planogram uyumunu anlık izleyin
• Raf doluluk ve stok boşluklarını tespit edin
• Mağaza bazlı performansı ölçün
• Merchandising ve denetimleri dijitalleştirin

Reyon düzenini tahmine değil veriye dayalı yönetin ve mağaza performansını sürdürülebilir şekilde artırın.